ثبت اختراع

اختراع حاصل و ثمره تلاش فکری و تراوش ذهنی مخترع است که در قالب یک محصول صنعتی یا فرایند صنعتی متبلور می شود و پس از ثبت و اعطاء حق اختراع به مالک و مخترع بر طبق قانون به دو شکل از اختراع حمایت می شود.

1-حمایت ایجابی، یعنی اینکه به دارنده حق می دهد که از خلاقیت و تلاش ذهنی خود بهره برد
2-حمایت سلبی، سایرین را مکلف می کند که به این حقوق حاصل از آفرینشهای فکری احترام گذاشته و مانع از هرگونه حق نقص حق بدون اجازه مالک این حقوق بشود. فلذا مخترع حق انحصاری نسبت به ساخت، صادرات، واردات ، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فراورده و کالاهایی که مستقیما از طریق فرایند بدست می ایند را دارد.

 

کاربردها

در حقوق مرتبط با مالکیت صنعتی شرط استفاده از این دسته حقوق منوط به ثبت آن در مرجع متولی ثبت است و درصورتیکه اظهارنامه اختراع به مرجع ثبت تسلیم نشود حقوقی ایجاد نمی شود و ثبت اختراع مستلزم تسلیم اظهارنامه به مرجع ثبت است و درصورتیکه مخترع یا مالک اختراع قبل از تسلیم اظهارنامه و ثبت آن به نحوی از انحاء آنرا افشاء نماید اعم از اینکه اختراع مورد نظر را بصورت کتبی درقالب کتاب و مقاله و… منتشر نماید یا از طریق شفاهی، مصاحبه و شرکت درنمایشگاههای داخلی و بین المللی آنرا در معرض دید عمومی قرار دهد به منزله این است که با علم و اطلاع اقدام به افشاء آن در نزد عموم نموده و به نوعی درجهت عمومی سازی و وارد کردن این اختراع به حوزه قلمرو عمومی مالکیت اقدام کرده است و درصورتیکه متقاضی در مهلت ارفاقی (مهلت ۶ ماهه پس ازافشا،موضوع بنده ماده۴قانون) نیز مبادرت به تسلیم اظهارنامه اختراع ننماید حق اختراع برای وی از دست رفته محسوب می شود. بدین ترتیب کسانی که خواهان استفاده از نظام انحصارات ثبت اختراعات هستند ابتدا به ساکن باید این حق را به ثبت برسانند و معمولاً پس از ثبت اختراع است که مخترع (مالکان اختراع) می توانند علیه نقص کننده حق اختراع یا علیه هر شخصی که بدون اجازه او بهره برداریهای مندرج در بند الف ماده ۱۵ قانون ثبت اختراعات مصوب ۱۳۸۶ اعم از ساخت، صادرات و عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فرآورده را انجام می دهند به دادگاه شکایت کنند.

 

اختراعات غیر قابل ثبت (استثنائات اختراع)

طبق ماده 4 قانون موارد زیر از حیطه حمایت از اختراعات خارج است:
الف – کشفیات، نظریه های علمی، روشهای ریاضی و آثار هنری
ب – طرحها و قواعد با روشهای انجام کارتجاری و سایر فعالیتهای ذهنی و اجتماعی
ج- روشهای تشخیص و معالجه بیماریهای انسان یا حیوان این بند شامل فرآورده های منطبق با تعریف اختراع و مورد استفاده در روشهای مزبور نمی شود
د- منابع ژنتیک و اجراء ژنتیک تشکیل دهنده آنها و همچنین فرآیندهای بیولوژیک تولید آنها
ه – آنچه قبلا در فنون و صنایع پیش بینی شده باشد

فن یا صنعت قبلی عبارت است از هر چیزی که در نقطه ای از جهان از طریق انتشار کتبی یا شفاهی یا از طریق استفاده عملی و یا هر طریق دیگر قبل از تقاضا و یا در موارد حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع افشاء شده باشد. در صورتی که افشاء اختراع ظرف مدت 6 ماه قبل از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی قبل از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی قبل از تاریخ حق تقدم اختراع صورت گرفته باشد مانع ثبت نخواهد بود.

 

چگونگی ثبت اختراع در ایران:

متولی انجام امور مربوط به ثبت اختراعات در ایران، اداره مالکیت های صنعتی می باشد، این سازمان با معرفی سامانه ای به آدرس http://iripo.ssaa.ir امکان ثبت ایتنرنتی اختراع را فراهم آورده است.
متقاضیان پس از مراجعه به این سامانه می بایست اطلاعات شخصی خود اعمم از تصویر کپی شناسنامه، کارت ملی و روزنامه رسمی تاسیس (برای اشخاص حقوقی) و مشخصات فنی اختراع را درج نمایند. تا توسط کارشناسان مورد بررسی قرار گیرد.

توجه داشته باشید که ممکن است در پاره ای از موارد اختراع به سفارش شخص حقیقی یا حقوقی انجام گرفته باشد که در این صورت شخص سفارش دهند صاحب حقوق این اختراع می باشد و می بایست این شخص به عنوان دریافت‎کننده ابلاغ‎ها در وبسایت معرفی گردد تا اطلاعات لازم را از طریق ایمیل یا پیامک دریافت نماید .

در رابطه با مشخصات فنی اختراع نیز در ابتدا لازم است متقاضیان برای یافته خود نامی تعیین نموده و به وضوح مشخصات فنی و تخصصی آن را شرح نمایند.
در توصیف مشخصات اختراع می بایست به نکاتی مانند حوزه کارکرد اختراع (پزشکی، کشاورزی صنعتی و غیره )، اهداف مخترع از ساخت اختراع، تاکید بر نوآورانه بودن اختراع با توجه به موارد احتمالی مشابه پیشین، شرح چگونکی کارکرد اختراع بطوری که کارشناس مربوط بتواند در صورت لزوم آن را پیاده سازی نماید و در انتها نیز لازم است به فواید اختراع اشاره گردد.

سپس می بایست ادعانامه توسط متقاضی تکمیل گردد، این سند حدود پشتیبانی از یک اختراع را مشخص می نماید.

اظهارنامه ثبت اختراع بایست در سه نسخه فرمی خاص و به زبان فارسی تکمیل گردد و با قید تاریخ تنظیم به امضای متقاضی برسد و حاوی اطلاعات ذیل باشد :
-اطلاعات کامل متقاضی اعمم از نام، شماره ملی، آدرس، کد پستی محل سکونت، تابعیت و شغل.
-ارائه عنوانی که برای اختراع در نظر گرفته شده است.
-تمامی اطلاعاتی که شرح و توصیف کاملی از اختراع باشد شامل: توصیف، ادعانامه، توضیح خلاصه اختراع و شکل‎ها، نقشه‎ها و هر گونه اطلاعات ضروری دیگر.
-معرفی حوزه کاربرد اختراع.
-درخواست کتبی مخترع اگر نمیخواهد اختراع به نام وی ثبت گردد.
-ارائه رسید پرداخت هزینه‎های مربوطه.

پس از ارسال اظهارنامه و بررسی آن توسط کارشناسان مربوطه لازم است متقاضی به صورت حضوری به اداره مالکیت صنعتی مراجعه نماید و پس از انجام امور ثبت اختراع می بایست جهت اطلاع عموم نسبت به درج آگهی در روزنامه رسمی کشور اقدام گردد و گواهی نهایی ثبت اختراع دریافت گردد. در نهایت نیز لازم است برای اتمام کار متقاضی با مدارک ثبت اختراع بنیاد ملی نخبگان مراجعه نماید.

توجه داشته باشید که بنا بر قوانین ثبت اختراع در ایران حقوق انحصاری اختراع به مدت بیست سال در نظر گرفته شده است.

 

ورقه اختراع (یاسند اختراع یا گواهی ثبت اختراع)

وقتی که اختراع مطابق قانون ثبت علایم تجارتی و اختراعات در اداره مالیکت صنعتی به ثبت برسد نوشته ای که اداره مزبور دال بر ثبت اختراع به متقاضی یا وکیل قانونی او می دهد ورقه اختراع یا سند ثبت اختراع یا گواهی ثبت اختراع نامیده می شود که وفق قانون ایجاد حقی برای دارنده آن می نماید. ورقه اختراع به هیچ وجه برای قابل استفاده بودن یا جدید بودن و یا حقیقی بودن اختراع سندیت ندارد و همچنین وجود ورقه اختراع دلالت براین نمی کند که تقاضا کننده یا موکل او مخترع واقعی می باشد و یا شرح اختراع یا نقشه های آن صحیح است . ماده ٤٠ قانون فوق الذکر مقرر می دارد : هر گونه معامله راجع به ورقه اختراع باید به موجب سند رسمی بعمل آمده و در دفتر ثبت اختراعات نیز ثبت شود. وفق ماده ٤٣قانون مارالذکر مخترع باید هر گونه تغییر در اختراع خود را به ثبت برساند.

 

انتقال حقوق مکتسبه از ثبت اختراع

انتقال حقوق مکتسبه از اختراع به دوصورت انتقال اختیاری و انتقال قهری متصور میباشد .

  • انتقال اختیاری : هر شخصی که اختراعش وفق مقررات قانونی در ایران به ثبت رسیده و ورقه اختراع را تحصیل نموده باشد می تواند با رعایت شرایط مقرر در قانون نسبت به انتقال عین یا منافع وی اجازه استفاده به دیگری اقدام نماید .
    ماده ٤٠ قانون ثبت علایم و اختراعات مقرر داشته هر گونه معامله راجع به ورقه اختراع باید به موجب سندرسمی بوده و در دفتر ثبت اختراع تحصیل نموده باید هر گونه نقل و انتقال یا اجازه استفاده از اختراع را بموجب سند رسمی در دفاتر اسناد رسمی انجام و با ارائه سند رسمی به اداره مالیکت صنعتی تقاضای ثبت مفاد نقل و انتقال یا هرگونه واگذاری دیگر را در دفتر ثبت بنماید.
  • انتقال قهری : در صورتی مالک ورقه اختراع فوت نمایند وراث متوفی نسبت به اخذ ورقه انحصار وراثت از مراجع ذیصلاح اقدام و سپس ورقه مزبور را به اداره مالکیت صنعتی ارائه تا نسبت به ثبت مفاد آن (براساس قانون ارث یا وصیت نامه متوفی ) در دفتر ثبت اختراع اقدام شود.

حق رجوع به اسناد اختراعات ثبت شده : پس از ثبت اختراع بنام متقاضی و صدور ورقه اختراع آگهی اختراع ثبت شده در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران درج خواهد شد و پس از آن هر کس می تواند به اداره مالیکت صنعتی مراجعه و کتبا درخواست ملاحظه اسناد و اوراق و نقشه های مربوط به اختراع را بنماید رئیس اداره مالکیت صنعتی ضمن دستور ثبت درخواست اجازه ملاحظه پرونده اختراع ثبت شده در حضور احدی از کارکنان اداره را صادر خواهد نمود و چنانچه متقاضی نیاز به کپی برابر اصل از اسناد و مدارک و نقشه اختراع داشته باشد باید کتبا تقاضا نموده و ضمن پردخت حقوق دولتی متعلقه کپی درخواست شده توسط اداره تهیه و ضمن اخذ رسید به متقاضی تحویل می گردد . ماده ٤٢ قانون ثبت علایم و اختراعات مقرر می دارد مراجعه به کلیه اسنادو اوراق مربوط به ثبت هر اختراع پس از صدرو ورقه اختراع آزاد است و هر کس می تواند از اسنادو اوراق مربوط بورقه اختراع یا معلامت راجعه به آن با تادیه حقی که بموجب نظامنامه معین خواهد شد سواد مصدق تحصیل کند.

 

الزام به ثبت تغییرات در اختراع ثبت شده

تغییرات در اختراع باید وفق مقررات با پردخت حقوق دولتی در اداره مالیکت صنعتی به ثبت برسد و مراتب در روزنامه رسمی درج شود هر گونه تغییر یا اضافه یا تکمیلی در مدت اعتبار ورقه اختراعات باید با رعایت شرایط با تسلیم اظهارنامه همراه با توصیف مشروح و نقشه های اختراع بوده و ورقه اختراع تکمیلی صادر گردد ورقه اختراع تکمیلی تابع همان شرایط و مقررات و اعتبار ورقه اختراع اصلی خواهد بود .
تغییرات مربوط به نام و نشانی و تابعیت مخترع نیز باید به ثبت برسد.
چنانچه تغییرات مربوط به اصل اختراع یا مالک یا نام ونشانی و تابعیت مخترع به ثبت نرسد این گونه تغییرات قابلیت استناد و ادعا را در مراجع و محاکم ندارد.

 

 

روش بررسی تقاضای ثبت اختراع

هر کدام از ٣ مورد مدارک خواسته شده (اظهارنامه یک برگ شرح و توصیف اختراع و برگ های آن شماره شده باشد یک سری نقشه اختراع در هر چند صفحه که باشد یک سری ) را جداگانه منگنه نموده و به اداره مالکیت صنعتی ارائه شود مسئول مربوط نسبت به بررسی اولیه مدارک اقدام و سپس دستور پرداخت حق الثبت اظهارنامه ثبت اختراع را صادر خواهد نمود وجه مذکور در شعبه بانک ملی مستقر در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تودیع و رسید پرداخت بضمیمه مدارک تسلیم اداره مالکیت صنعتی شود اداره مذکور پس از دریافت اظهارنامه اختراع صحت تشریفات مقدماتی آن را مورد رسیدگی قرار می دهد و پس از وارد نمودن مشخصات مخترع و اختراع در دفتر اظهارنامه نسخه ثانی آن را که دارای همان مشخصات نسخه اصلی است پس از امضا ممهور به مهر ساعتی که دارای ساعت و تاریخ روز ماه سال وصول است نموده و یک نسخه را تسلیم متقاضی می کنند نسخه دیگر در سوابق اظهارنامه ها ضبط و نسخه سوم جهت بررسی به کارشناس ارجاع می گردد کارشناس مربوطه نسبت به بررسی اختراع از جهت سابقه ثبت اقدام و در صورت ملاحظه عدم سابقه ثبت دستور پرداخت حق الثبت اختراع را صادر و مخترع متقاضی یا وکیل او مبلغ معینه در بانک ملی مستقر در سازمان ثبت را تودیع و رسید مربوط را بهمراه یک برگ گواهی نامه ثبت اختراع که از واحد فروش اوراق بهادار مستقر در اداره کل ثبت شرکتها خریداری نموده به همراه یک برگ فتوکپی از آن به اداره مالکیت صنعتی تحویل بدهد مراتب ثبت اختراع بصورت آگهی تهیه شده و جهت درج در روزنامه رسمی تحویل متقاضی یا وکیل او می گردد پس از درج در روزنامه رسمی یک نسخه از روزنامه به اداره ارائه و گواهی نامه ثبت اختراع توسط اداره مزبور کامل شده و یک نسخه از توصیف و نقشه اختراع ضمیمه و قیطان کشی شده و پس از امضای مدیر اداره کل ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی ممهور به مهر اداره تسلیم متقاضی یا وکیل قانونی او می گردد.
در صورتی که اختراع مورد تایید اداره مالکیت صنعتی قرار نگیرد اداره مزبور نسبت به رد اظهارنامه اختراع اقدام و رد اظهارنامه کتبا به متقاضی یا وکیل قانونی او ابلاغ می شود متقاضی یا وکیل قانونی او می تواند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ رد اظهارنامه نسبت به تقدیم دادخواست و شکایت از تصمیم اداره مالیکت صنعتی به مراجع ذیصلاح قضایی مستقر در تهران اقدام نماید چنانچه در مدت ده روز از تاریخ ابلاغ تصمیم اداره مالکیت صنعتی نسبت به تقدیم دادخواست اقدام ننماید دیگر ادعایش در مراجع ذیصلاح قضایی مسموع نخواهد بود.

 

مدارک ثبت ایده | ثبت اختراع

شخص حقیقی

  • کپی شناسنامه و کارت ملی مخترع
  • پر کردن فرم های مربوطه اختراع
  • نقشه اختراع(در صورتیکه اختراع دستگاه یا کالا باشد)
  • آدرس و کدپستی (مالک و مخترع)
  • تأییدیه استعلامی (به درخواست اداره ثبت اختراع)
  • نقشه اختراع(در صورتیکه اختراع دستگاه یا کالا باشد)
  • در صورت وجود مشابهت دفاعیه انجام شود

شخص حقوقی

  • پر کردن فرم های مربوطه اختراع
  • نقشه اختراع(در صورتیکه اختراع دستگاه یا کالا باشد)
  • آدرس و کدپستی (مالک و مخترع)
  • در صورتیکه اختراع شرکتی باشد روزنامه تأسیس و تغییرات مورد نیاز است.
  • تأییدیه استعلامی (به درخواست اداره ثبت اختراع)
  • نقشه اختراع(در صورتیکه اختراع دستگاه یا کالا باشد)
  • در صورت وجود مشابهت دفاعیه انجام شود

برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره رایگان دپارتمان پویان ثبت کافیست عبارت (مشاوره )را به سامانه 10003440 ارسال نمایید تا کارشناسان ما در کوتاهترین زمان با شما تماس بگیرند.